Γερμανικές επανορθώσεις και κατοχικό δάνειο

Συζητήθηκε σήμερα στη Βουλή η επερώτηση του ΣΥΡΙΖΑ για τις οφειλές της Γερμανίας προς την Ελλάδα, ένα θέμα πολύ λεπτό, το οποίο δεν προσφέρεται για λαϊκισμό και κορώνες. Συνηθίζεται να συγχέονται το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο και οι γερμανικές ατομικές αποζημιώσεις με αποτέλεσμα να διασπείρονται ανακρίβειες και να οδηγούμαστε σε λανθασμένα πορίσματα.

47841_657371487611986_830574346_n

Η Ελλάδα πρέπει να επικεντρωθεί στη διεκδίκηση μόνο του κατοχικού δανείου και να μείνει εκεί, χωρίς να διεκδικήσει μετέπειτα και τις πολεμικές αποζημιώσεις.

Στο παραπάνω συμπέρασμα καταλήγει ο ιστορικός Χάγκεν Φλάισερ. O προτεινόμενος τρόπος χειρισμού του θέματος από ελληνικής πλευράς δεν είναι ο φαινομενικά συμφερότερος, αλλά είναι αυτός που συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας.

Οι γερμανικές κυβερνήσεις χρησιμοποίησαν στο παρελθόν τη μεταβατική μεταπολεμική περίοδο, ώστε να σταματήσουν τις συζητήσεις για την πληρωμή των αποζημιώσεων, καθώς παρουσίασαν τους εαυτούς τους ως ηττημένους του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι οποίοι έπρεπε στη συνέχεια να ανορθώσουν την οικονομία τους, επιχείρημα που έγινε τότε δεκτό από ΗΠΑ, Αγγλία, Ρωσία από την ανθρωπιστική πλευρά του. Εκεί, λοιπόν, “κολλάει”, κατά τον Χάγκεν Φλάισερ και το θέμα των αποζημιώσεων.

Το αιτιολογικό του πλεονεκτήματος διεκδίκησης του κατοχικού δανείου και μόνο επαφίεται στο επιχείρημα ότι αφορά πράξεις και καταστροφές εντός της περιόδου του πολέμου, όταν δηλαδή οι γερμανοί ήταν κατακτητές και πριν γίνει ο τελικός απολογισμός της ένοπλης σύρραξης με συμμάχους και αντιπάλους. Ωστόσο, η σύναψη του αναγκαστικού κατοχικού δανείου από την κυβέρνηση των Ναζί θεωρείται γεγονός πιστοποιημένο.

——

Με μία κίνηση χωρίς προηγούμενο στην ιστορία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Γερμανία ανάγκασε την κατεστραμμένη Ελλάδα της Κατοχής να συνάψει αναγκαστικό δάνειο. Με έγγραφο που έχει βρεθεί στα γερμανικά αρχεία, Γερμανοί και Ιταλοί απλά κοινοποιούν στην κατοχική κυβέρνηση Τσολάκογλου την απόφασή τους, τον Απρίλιο του 1942. Το διεθνές πολεμικό δίκαιο προβλέπει ότι η κατεχόμενη χώρα πρέπει να πληρώνει τα έξοδα της συντήρησης του κατοχικού στρατού.

Ετσι η Ελλάδα λίγο πριν από τη σύναψη του δανείου δέχεται εντολή να πληρώνει για να συντηρεί τους 300.000 Γερμανούς στρατιώτες που βρίσκονταν στην Ελλάδα το ποσό του 1,5 δισ. δραχμών τον μήνα. Ομως οι ίδιοι οι Γερμανοί στο έγγραφό τους διαχωρίζουν πως ό,τι υπερβαίνει αυτό το ποσό θα θεωρείται δάνειο. Η Κεντρική Τράπεζα της Γερμανίας υπολόγισε το ποσό αυτό σε 476 εκατ. κατοχικά μάρκα που αντιστοιχούν σήμερα σε 6 με 7 δισ. ευρώ, χωρίς τόκους. Με τους τόκους το ποσό γίνεται τεράστιο.

Ο Φλάισερ έχει ανακαλύψει ότι μόνο το 1,2% του δανείου πήγε σε έργα και τα περισσότερα χρήματα χρησιμοποιήθηκαν για να υποστηρίξουν την εκστρατεία του Γερμανού στρατηγού Ρόμελ εναντίον των Συμμάχων στη Βόρεια Αφρική, καθώς και για τη μεταφορά των Εβραίων της Θεσσαλονίκης σε στρατόπεδα συγκεντρώσεως. Τα πιο σημαντικά έγγραφα, όμως, που αποδεικνύουν την παραδοχή του δανείου από τους Γερμανούς και θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε μια επίσημη διεκδίκηση της Ελλάδας είναι τα έγγραφα που δείχνουν την έναρξη αποπληρωμής του δανείου από τους Γερμανούς.

Το 1958 ο πρωθυπουργός Καραμανλής επισκέφθηκε τη Βόννη και έλαβε από τον καγκελάριο Αντενάουερ δάνειο ύψους 200 εκατ. μάρκων. Οι Γερμανοί ισχυρίζονται ότι ο Καραμανλής, τότε, ως αντάλλαγμα αποποιήθηκε το δάνειο, κάτι όμως που δεν αποδεικνύεται σε κανένα επίσημο γερμανικό έγγραφο, ενώ οι Γερμανοί ισχυρίζονται ότι η συμφωνία ήταν προφορική. Το 1960 η Δυτική Γερμανία κατέβαλε το ποσό των 115 εκατ. μάρκων στην Ελλάδα σε τρεις δόσεις και πήγε όλο σε αποζημιώσεις Ελλήνων θυμάτων. Τα επίσημα ελληνικά και γερμανικά έγγραφα της εποχής αποδεικνύουν όμως ότι με αυτό το ποσό η Ελλάδα δεν παραιτείται από τις απαιτήσεις της Κατοχής.
Το 1965 ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου είχε στείλει τον γιο του Ανδρέα Παπανδρέου στη Γερμανία για το θέμα, αλλά η προσπάθεια σταμάτησε όταν έπεσε η κυβέρνηση τον Ιούλιο του 1965. Οι Γερμανοί για χρόνια είχαν ως δικαιολογία ότι η χώρα ήταν διαιρεμένη σε Ανατολική και Δυτική Γερμανία και άρα δεν μπορούσαν να πληρώσουν αποζημιώσεις μέχρι την ενοποίηση. Ομως και μετά την ένωση των δύο Γερμανιών η στάση της δεν άλλαξε.

Τον Απρίλιο του 1991, όταν ήρθε στην Ελλάδα ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, Γκένσερ, για να παραλάβει το βραβείο Ωνάση, ο σημερινός πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς και τότε ΥΠΕΞ στην κυβέρνηση Μητσοτάκη του είχε υποβάλει προφορική ερώτηση για να λάβει όμως αρνητική απάντηση. Εντυπωσιακό της στάσης των Γερμανών στο θέμα είναι όταν 4 χρόνια αργότερα ο σημερινός Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κάρολος Παπούλιας, ως ΥΠΕΞ είχε επιδώσει μέσω του πρέσβη στη Βόννη ρηματική διακοίνωση στη Γερμανία για την έναρξη διαπραγματεύσεων για το θέμα, η απάντηση της Γερμανίας δόθηκε μέσα σε μισή ώρα, λέγοντας πως το θέμα δεν υφίσταται για τη Γερμανία. Αλλά και το 1996 κατά την επίσκεψη του πρωθυπουργού Σημίτη στη Γερμανία ο ΥΠΕΞ Πάγκαλος που τον συνόδευε, σε σχετική συζήτηση που είχε με τον ομόλογό του Γερμανό υπουργό τού είπε ότι το αίτημα της Ελλάδος είναι παράλογο και πως η Γερμανία από τότε που μπήκαμε στην Ε.Ε. έχει προσφέρει πολλά χρήματα μέσα από τα ευρωπαϊκά κονδύλια στην Ελλάδα.

Όπως ανέφερε στη σημερινή συζήτηση ο ΥΠΕΞ Αβραμόπουλος, ο οποίος προ ολίγων ημερών ανακίνησε το θέμα, “το ζήτημα των αποζημιώσεων δεν έκλεισε”, ακολουθώντας την πεπατημένη σε επίπεδο διακηρύξεων κάθε κυβέρνησης από το 1990 και μετά. Όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις συμπλήρωναν ότι τις αξιώσεις αυτές θα τις θέσουν σε ευνοϊκή χρονική στιγμή, στιγμή όμως, που ποτέ δεν ήλθε και τώρα είναι φυσικά η πλέον δυσμενής στιγμή.

Επειδή είναι ουτοπικό να πιστεύεται ότι η γερμανική πλευρά θα δεχθεί να πληρώσει επανορθώσεις για την Ελλάδα, εξέλιξη η οποία θα δημιουργούσε προηγούμενο για όλες τις άλλες χώρες, η Ελλάδα θα πρέπει να επικεντρωθεί στο αναγκαστικό κατοχικό δάνειο.

About Der Landstreicher

Ιδού η αληθινή Ταϊτή, δηλαδή: πιστά πλασμένη με τη φαντασία μου. (Πολ Γκογκέν και Σαρλ Μορίς)............... Είμαστε εμείς οι ονειροπαρμένοι τρελλοί της γης με τη φλογισμένη καρδιά και τα έξαλλα μάτια. (Γιώργος Μακρής).............. Und wollt ihr wissen, wer ich bin, ich weiß es selber nicht, ich irre so durchs Leben hin, weiß nicht, wo ich zu Hause bin und will es wissen nicht. (Landstreicherlied, Arnold Waldwagner)...........

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: