Archive | September 2012

Φαντασία – το όπλο της Ου-τοπίας

Το θεμέλιο της Ουτοπίας είναι η συνειδητή ανθρώπινη βούληση, η οποία ατυχώς αντικαθίσταται από την τεχνική, ενώ η κοινωνία και η φύση κυριαρχούνται από  τον υπολογισμό, τις συμβάσεις και τις εφαρμογές της τεχνολογίας.

Αυτό που σε πρώτη ματιά φαίνεται κοινό στις ουτοπίες, οι οποίες εμφανίστηκαν στην πνευματική ιστορία της ανθρωπότητας, είναι το γεγονός ότι συνιστούν εικόνες ενός πράγματος όχι ακόμα υπαρκτού, αλλά αποκυήματος της φαντασίας. Η “φαντασία” στην προκειμένη περίπτωση δεν πλανιέται αορίστως στον αέρα, δεν πηγαίνει όπου φυσάει ο άνεμος, αλλά εστιάζεται σταθερά σε κάτι το πρωταρχικό, το πρωτότυπο, που πρόκειται να κτίσει. Η ουτοπική εικόνα είναι η εικόνα του “τι πρέπει να υπάρχει”, κι αυτός που ορίζει την εικόνα είναι ο οραματιστής.

“Πρέπει να δημιουργήσω το δικό μου σύστημα ή να είμαι δούλος στο σύστημα κάποιου άλλου. Αν θέλω να διαλογίζομαι ή να συγκρίνω, δικό μου καθήκον είναι να δημιουργώ”. Με πόση ακρίβεια μίλησε για το αλφαβητάρι της φαντασίας ο Γουίλιαμ Μπλαίηκ, ο πρώτος που κατήγγειλε μέσα στο γενικό ενθουσιασμό για την επιστήμη και την τεχνολογία της βιομηχανικής επανάστασης, τη φυσική υποδούλωση που επέφεραν οι ¨σκοτεινοί σατανικοί μύλοι” και την πνευματική δουλεία που δημιούργησε η “μονολιθική αντίληψη και το όνειρο του Νεύτωνα”!

Οι ρομαντικοί απαντούσαν σ’ αυτό που ο Μαρξ ονόμαζε “αλλοτρίωση” με ένα νέο συνδυασμό ανθρώπινων ικανοτήτων, όπου την πρώτη θέση έπαιρνε η φαντασία. Ο Σέλλεϋ στην “Υπεράσπιση της Ποίησης” λέει: “Η φαντασία είναι το μεγάλο όργανο του καλού και η ποίηση συνεργάζεται στο έργο της επιδρώντας πάνω της […..]

Ακόμη και ό,τι ίσως φαίνεται ανέφικτο ως έννοια, (στο χθεσινό κείμενο περί απόβλητων και περιθωριακών γράφαμε ότι οι μισο-οργανωμένες ουτοπικές απόπειρες υπέρβασης του συστήματος μέσα από το πνεύμα, την τέχνη και την περιπλάνηση γκρεμοτσακίστηκαν στα βράχια της πραγματικότητας) εξυψώνει, ως εικόνα, ολόκληρη τη δύναμη της πίστης, ορίζει όραμα και σχέδιο.

Ελπίζω τα παραπάνω να προσφέρουν ένα ερέθισμα στους κρυμμένους “ποιητικούς” ανθρώπους να μη συμβουλεύονται αποκλειστικά το σαρκικό μάτι, όπως δεν θα συμβουλεύονταν ένα παράθυρο για το τοπίο που κρύβεται πίσω του…να βλέπουν μέσα απ’ το μάτι, όχι με το μάτι.

Advertisements

Hans Tombrock (1895-1966), ο περιπλανώμενος ζωγράφος, ο φίλος του Μπρεχτ

Ο Χανς Τόμπροκ είναι ένα όνομα που δεν λέει απολύτως τίποτε στον έλληνα αναγνώστη. Ελάχιστοι, ακόμη και στην πατρίδα του, τη Γερμανία, τον θυμούνται, πιθανώς εξαιτίας της στενής του φιλίας με τον Μπέρτολντ Μπρεχτ, για το έργο του οποίου “η ζωή του Γαλιλέου”, επιμελήθηκε την εικονογράφηση.

Τον ζωγράφο Τόμπροκ τον γνώριζαν καλύτερα οι δρόμοι, οι λόφοι, τα λαγκάδια, τα καπηλειά, τα χαμαιτυπεία, οι ζητιάνοι, οι πόρνες και τα σίδερα της φυλακής: Ο Τόμπροκ ήταν ένας πλανόδιος, ένας κλοσάρ από πεποίθηση, μια αλητήρια κεντρική φιγούρα των γερμανών μποέμ στις αρχές του προηγούμενου αιώνα.

Η ζωή του υπήρξε άστατη, γεμάτη ανατροπές, μυθιστορηματική, δύσκολη και ανόθευτη. Παιδάκι ακόμη, ξεκίνησε να μάθει την τέχνη του μπογιατζή (Anstreicher ), εκπαίδευση την οποία εγκατέλειψε εντός μιας εβδομάδας, για να καταλήξει αργότερα πλάνητας (Landstreicher). Φεύγοντας από το σπίτι δούλεψε σε ταβερνεία, σε σταύλους, στο δρόμο αχθοφόρος. Στα δεκαέξι του αρχίζει να ζωγραφίζει. Περιφέρεται στο Αμβούργο, τη Βρέμη, την Αμβέρσα, γίνεται μούτσος. Στα 18 του τον συναντάμε στις ΗΠΑ. Λιποτακτεί από το γερμανικό ναυτικό στον πρώτο παγκόσμιο και παίρνει μέρος στην νοεμβριανή επανάσταση στο Κίελο.

Γράφεται μέλος στο Κομμουνιστικό Κόμμα και φυλακίζεται ως το 1924. Σε μια πάμφτωχη, ταπεινωμένη και με σοβαρά κοινωνικά προβλήματα Γερμανία της περιόδου της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, κατά την οποία το λούμπεν προλεταριάτο πολλαπλασιάζεται ραγδαία, ο Τόμπροκ, αποφυλακισμένος πλέον, κάνει τους δρόμους σπίτι του και τον πλάνητα βίο credo του. Μετακινείται συνεχώς από μέρος σε μέρος, στη Γερμανία, την Αυστρία, τη Γιουγκοσλαβία, δεν ριζώνει πουθενά και ζωγραφίζει για ένα ξεροκόμματο και ένα σουπέ, για έναν ύπνο στα πανδοχεία και τα λαϊκά υπνωτήρια.

Οι δημιουργίες του είναι αποκλειστικά εμπνευσμένες από το δρόμο: αλήτες, ζητιάνοι, πουτάνες, ανάπηροι, αλκοολικοί, μποέμ και άλλα προβληματικά στοιχεία υπό διωγμό. Το 1928 συναντά τον Γκρέγκορ Γκογκ, τον ιδρυτή της θρυλικής “Αδελφότητας των Απάχηδων”, (Bruderschaft der Vagabunden) η οποία είχε συγκεντρώσει όλες τις κατηγορίες περιθωριακών, ρομαντικών, καλλιτεχνών και λοιπών φαυλόβιων της εποχής (περισσότερα για την αδελφότητα, προσεχώς).

Το 1933 με την άνοδο των ναζί, ο Τόμπροκ διαφέυγει στην Ελβετία, από εκεί ταξιδεύει στις Καναρίους Νήσους και πάλι πίσω στην στην Αυστρία, την Τσεχοσλοβακία, την Πολωνία, τη Λετονία, την Εσθονία καταλήγοντας στα περίχωρα της Στοκχόλμης, όπου εγκαθίσταται με την οικογένειά του. Εκεί, θα γνωρίσει τον εξόριστο Μπρέχτ με τον οποίο θα συνεργαστεί και θα συνδεθεί με στενή φιλία. Μια δεκαετία αργότερα ο Τόμπροκ διδάσκει τέχνη σε πανεπιστήμια της DDR (Βαϊμάρη, Βερολίνο), την εποχή δηλαδή που και ο Μπρεχτ επιλέγει να ζήσει εκεί. Το 1953, όμως, ο Τόμπροκ όταν καταλαβαίνει ότι έμπλεξε με ένα καθεστώς αντιδημοκρατικό και αυταρχικό, την κοπανάει με έναν μεγάλο αριθμό μαθητών του για τη Δύση, όπου ζει ως το τέλος του, ελεύθερος καλλιτέχνης στη γενέτειρά του, το Ντόρτμουντ, ταξιδεύοντας επίσης συχνά και για μεγάλα διαστήματα στο Μαρόκο για να ζωγραφίσει.

Ο Τόμπροκ δεν ήταν μόνος του. Ήταν εκεί, στο πρώτο μισό του αιώνα, θαρρείς παντού, πρωταγωνιστής ανάμεσα σε πολλούς άλλους, περνώντας δια πυρός και σιδήρου και επιβιώνοντας σε ταραγμένες εποχές μονίμως άφραγκος, μποέμ στην πράξη από άποψη, χαρακτηριστική φιγούρα ενός κινήματος που πάντρεψε τον πλάνητα βίο με την τέχνη, προτού φάει τα μούτρα του στα κοφτερά βράχια της πραγματικότητας. Η φλόγα της ουτοπίας και οι γνώριμοί του δρόμοι, μας υποχρεώνουν να τον (ανα)γνωρίσουμε.

http://de.wikipedia.org/wiki/Hans_Tombrock

http://www.villageantiques.ch/fineart/Tombrock/index.html

Τα νέα μέτρα

Πρόχειρες σκέψεις για το τρομακτικό πακέτο μέτρων που “κλειδώνει” αυτή την ώρα στη συνάντηση των πολιτικών αρχηγών:

–  η προγραμματική συμφωνία έχει εκ των πραγμάτων ακυρωθεί. Δεν ισχύει καμιά από τις “κόκκινες γραμμές” του Ιουνίου και, αυτονοήτως, τίποτε απ’ όσα προεκλογικά διαλαλούνταν.

– όσο τα επιτελεία των κομμάτων αναζητούσαν ισοδύναμα επιδιδόμενα σε κοπτοραπτική, από την Τρόικα επεβλήθηκαν στο πακέτο των 11,6 δισ. ΟΛΑ τα μέτρα χωρίς ταμπού (και αυτά που δέχονταν τα κόμματα της συγκυβέρνησης και αυτά που αρνούνταν να συζητήσουν και, επομένως, απέρριπταν)

– Ο μόνος λόγος ψήφισης των μέτρων είναι η άμεση εκταμίευση των 31 δισ. Ο συνδυασμός των μέτρων είναι θανατηφόρος και “δεν στέκει”. Η όποια ελπίδα της συγκυβέρνησης είναι να πάει σε επαναδιαπραγμάτευση, από την οποία εύχεται να εξέλθει έχοντας ακυρώσει τα μισά μέτρα και εξασφαλίζοντας νέα χρηματοδότηση.

– Ο Σαμαράς φέρει ακέραια ευθύνη για την πιθανή διάλυση του κυβερνητικού συνασπισμού / αποχώρησης εταίρου, καθώς δεν υιοθετήθηκαν προτάσεις των άλλων κομμάτων: λ.χ. από όσα μέτρα αντιπρότεινε η ΔΗΜΑΡ δεν μπήκε στο πακέτο προτάσεων ούτε ένα. Συναφώς, ούτε ένα δεν βγήκε απ’ όσα απορρίπτει ο μικρότερος κυβερνητικός εταίρος.

– Έτσι δεν πάμε πουθενά. Μόνο ίλιγγος.

Ανατολικό Πήλιο/ Eastern Pelion

Αη Γιάννης

 

 

 

 

 

 

Παπά Νερό

 

 

 

 

 

 

Πλάκα

 

 

 

 

 

Νταμούχαρη

 

 

 

 

 

 

Μυλοπόταμος

 

 

 

 

 

 

Φακίστρα

 

 

 

 

 

Λιμνιώνας

 

 

 

 

 

Αγ. Σαράντα

 

 

 

 

 

 

Μπάνικας

 

 

 

 

 

 

Λαμπινού

 

 

 

 

 

 

Παρίσαινα

 

 

 

 

 

Χορευτό

 

 

 

 

 

 

Ελίτσα, Πουρί

 

 

 

 

 

 

Χορευτό

 

 

 

 

 

 

Μελανή

 

 

 

 

 

Πάλτση

 

 

 

 

 

 

Παλιά Μιτζέλα

 

 

 

 

 

Παρίσαινα

The Vagabond/ R.L. Stevenson

The Vagabond (der Landstreicher)
Robert Louis Stevenson

Give to me the life I love,
Let the lave go by me,
Give the jolly heaven above
And the byway nigh me.
Bed in the bush with stars to see,
Bread I dip in the river –
There’s the life for a man like me,
There’s the life for ever.

Let the blow fall soon or late,
Let what will be o’er me;
Give the face of earth around
And the road before me.
Wealth I seek not, hope nor love,
Nor a friend to know me;
All I seek, the heaven above
And the road below me.

Or let autumn fall on me
Where afield I linger,
Silencing the bird on tree,
Biting the blue finger.
White as meal the frosty field –
Warm the fireside haven –
Not to autumn will I yield,
Not to winter even!

Let the blow fall soon or late,
Let what will be o’er me;
Give the face of earth around,
And the road before me.
Wealth I ask not, hope nor love,
Nor a friend to know me;
All I ask, the heaven above
And the road below me.

Robert Louis Stevenson’s (1850-1894)  poem “The Vagabond” celebrates the glorious freedom and independence of a tramp’s life.”The Vagabond” repeatedly emphasizes the unrestrained joys of an independent life in the outdoors free from all its hassles.

All that the vagabond is interested in is a life of unlimited travel. He wants to completely avoid all human associations – “nor a friend to know me.”All that he wants to do is travel and travel from one place to another without any restraint whatsoever, not concerned about the weather or material wealth or possessions or anything else around him.

Ημέρα της Μαρμότας / Κλειστόν λόγω απεργίας

Ημέρα απεργίας σήμερα. Είναι νωρίς ακόμη, οι διαδηλωτές δεν έχουν φτάσει ακόμη στο Σύνταγμα, και δεν γνωρίζω εάν θα εγκαινιάσω αργότερα, για φέτος, τις πολεμικές ανταποκρίσεις από το κέντρο της Αθήνας.

Διακρίνω ένα οξύμωρο: Απεργούν ως επί το πλείστον αυτοί που έχουν δουλειά στο Δημόσιο, αυτοί που στην κωλότσεπη έχουν κατεβατά από συντεχνιακά αιτήματα. Ο εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα που έχουν το χοντρό πρόβλημα, μόνοι και έρημοι χωρίς τις πλάτες του εργατοπατέρα, απουσιάζουν, δεν απεργούν, έχουν περισσότερα να χάσουν.

Οι απεργίες οργανώνονται από συνδικαλιστές greek style και εργαζόμενους, οι οποίοι βρίσκονται σε σαφώς ευνοϊκότερη και ασφαλέστερη θέση από τους παρίες του ιδιωτικού τομέα και δεν θέλουν να χάσουν ή θέλουν να διευρύνουν τα κεκτημένα. Από μια άλλη οπτική, διαδηλώνουν και κινητοποιούνται οι έχοντες (ακόμη) εργασία, μισθό, ασφάλιση (κακά-στραβά τα έχουν), αντί να διαδηλώνουν οι άποροι, οι άνεργοι νέοι και παλιοί, οι άστεγοι, οι πραγματικά μπατίρηδες.

Οι κινητοποιήσεις των τελευταίων ετών (έτσι όπως γίνονται)είναι περισσότερο εκτόνωση και επαναστατική γυμναστική που καταλήγουν είτε σε συγκρούσεις με τους “τσαίους”, είτε σε ταβερνεία των πέριξ. Χωρίς συνέχεια και μάλλον, υπό τις παρούσες συνθήκες, χωρίς ουσία. Κάνε μια υπερδιαδήλωση για τη Δημοκρατία, για το Κράτος Δικαίου, για την Ισονομία, κατά του Φασισμού, κατά της Διαφθοράς, κατά του Ρουσφετιού που δεν έχεις κάνει ποτέ σου και έπειτα έλα να διαδηλώσεις (μόνιμε) και για την τσέπη σου, η οποία αδειάζει, γιατί απασχολημένος με δαύτη άφησες τα παραπάνω να συμβούν.

————————-

Αυτό που 100% δεν δέχομαι είναι οι ειδήσεις στον τύπο των τελευταίων ημερών:

– Απέχουν οι οδηγοί που μεταφέρουν παιδιά με κινητικές δυσκολίες στα ειδικά σχολεία.

– 200.000 μαθητές σε όλη την Ελλάδα έχουν μείνει χωρίς μεταφορικό μέσο, καθώς οι μεταφορείς διεκδικούν οφειλές.

– Κατάληψη στα μαγειρεία του Δημ. Βρεφοκομείου Αθηνών από εργαζόμενους με συνέπεια να μείνουν νηστικά τα παιδάκια στους βρεφονηπιακούς σταθμούς του Δήμου.

– Παράταση των πανελλαδικών κινητοποιήσεων τους έως την 20ή Οκτωβρίου 2012 (!!!!!) αποφάσισαν οι δικαστές και οι εισαγγελείς (!!!!!) – (η συμπαθής συνδικαλίστρια κα Θάνου- Χριστοφίλου δήλωσε ότι δεν πρέπει να πέσουν οι παχυλοί μισθοί τους, για να μη μπαίνουν στον πειρασμό του χρηματισμού ή κάτι τέτοιο. Ακόμη κλαίω)

Δίκαια – ξεδίκαια αιτήματα – κάποιοι που επιλέγουν να κάνουν αυτές τις δουλειές (+γιατροί, φαρμακοποιοί, εργαζόμενοι ΟΤΑ, αστυνομικοί), ας το σκέφτονται διπλά πριν κλείσουν τα μαγαζιά τους βλάπτοντας το κοινωνικό σύνολο. Κατόπιν, μιλάμε για κοινωνικούς αυτοματισμούς και ποιοι τους προκαλούν.

Το μπαλάκι

Τις τελευταίες ημέρες καταγράφεται εκ νέου ανατροπή του “θετικού” κλίματος για την Ελλάδα στην Ευρώπη – και όταν λέμε Ευρώπη, εννοούμε κυρίως Βερολίνο. Οι αλκυονίδες ημέρες που διαδέχτηκαν το ταξίδι του έλληνα πρωθυπουργού στη γερμανική πρωτεύουσα, φαίνεται ότι έληξαν.

Δεν σημαίνει αυτό, υπεραπλουστεύοντας, ότι η Ελλάδα βρίσκεται στα πρόθυρα της εξόδου από την Ευρωζώνη. Ωστόσο, φαίνεται ότι η, ούτως ή άλλως, δεινή της θέση, γίνεται ακόμη δυσκολότερη.

Τα γεγονότα, τα οποία έχουν δημιουργήσει ιδιαίτερη κατήφεια και εκνευρισμό στην κυβέρνηση έχουν ως εξής:

– η Τρόϊκα εγκαταλείπει για τρίτη φορά την Αθήνα δίχως να έχει εκπονήσει και δημοσιεύσει την περίφημη έκθεση, από την οποία κρίνεται η χρηματοδότηση της Ελλάδα.

– Ο Spiegel, ο οποίος απηχεί συνήθως με ακρίβεια τις διαθέσεις του υπουργείου Οικονομικών του Βερολίνου, διακινεί στο τελευταίο του τεύχος, την πληροφορία ότι “σύμφωνα με πληροφορίες μέσα από την Τρόϊκα, το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ελλάδα δεν είναι 11,6 δις ευρώ, αλλά σχεδόν διπλάσιο του υπολογισθέντος, περί τα 20 δις ευρώ”. Καταλήγει δε στο συμπέρασμα ότι “ως συνέπεια αυτού, δεν πρόκειται να εκταμιευθεί η επόμενη δόση προτού κλείσει η τρύπα”. Αυτό φυσικά σημαίνει επιπλέον μέτρα. Το δημοσίευμα διαψεύδεται (;) χλιαρά από τον ίδιο τον Σόιμπλε.

– Το Reuters μεταδίδει ότι οι ΗΠΑ πιέζουν, ώστε η έκθεση της Τρόικα να δημοσιοποιηθεί μετά τις αμερικανικές εκλογές (8 Νοεμβρίου). Ο Σόιμπλε δεν έχει αντιρρήσεις. Αν συμβεί αυτό η Ελλάδα μένει χωρίς χρήματα, το κράτος δεν έχει να πληρώσει μισθούς και συντάξεις.

– Η Süddeutsche Zeitung, στη σημερινή της έκδοση, υποστηρίζει ότι η επίτευξη των στόχων του ελληνικού προγράμματος απαιτεί άλλα δύο χρόνια και επιπλέον 30 δισ. ευρώ.

Η ελληνική συγκυβέρνηση ζητά πολιτική λύση. Eντούτοις στο εξωτερικό η (οποιαδήποτε) λύση καθυστερεί δραματικά και οι συνέπειες αυτής της κωλυσιεργίας είναι καταστροφικές. Η έκθεση έπρεπε να έχει δημοσιοποιηθεί ήδη τον προηγούμενο Αύγουστο. Ουδείς όμως από τους δανειστές αναλαμβάνει την πρωτοβουλία/ευθύνη να δρομολογήσει απόφαση για “επιμήκυνση”, “κούρεμα”, “ευρωομόλογα”, “εκταμίευση της δόσης” ακόμη και “έξοδο από το ευρώ”. Το ΔΝΤ, η Ε.Ε, το Βερολίνο και η ΕΚΤ επιδίδονται σε ένα απροκάλυπτο παιγνίδι χειρισμών και μετάθεσης ευθυνών από τον έναν στον άλλο, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να χάνει χρόνο και να γίνεται κυριολεκτικά μπαλάκι στα χέρια των αγορών πληρώνοντας παράλληλα την έλλειψη πολιτικής ηγεσίας στην Ευρώπη.

Η νέα επιδείνωση του υποτιθέμενου βελτιωμένου κλίματος για τη χώρα μας μπορεί να αναγνωσθεί ως μοχλός πίεσης, ώστε να συρθεί η Αθήνα σε ακόμη πιο αποφασιστικά, οριζόντια και κάθετα μέτρα και, κατόπιν, να εξαγοράσει περισσότερο χρόνο (επιμήκυνση) ή οιαδήποτε πολιτική λύση.

Το ζήτημα όμως είναι ότι ο εξασθενημένος οργανισμός της βαριά άρρωστης ελληνικής οικονομίας δεν αντέχει άλλη αιμορραγία. Και δεν είναι μόνο η κοινωνία σε κωματώδη κατάσταση, αλλά η αμηχανία, ο προβληματισμός και η απελπισία είναι καταφανέστατα πια και σε ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο. Καχυποψία, έλλειψη εμπιστοσύνης και απογοήτευση χαρακτηρίζουν τις σχέσεις των κυβερνητικών εταίρων με τους ευρωπαίους, στους οποίους έχουν εναποθέσει κάθε ελπίδα για την εξεύρεση λύσης. Εξ’ όσων γνωρίζω, δεν ξέρουν πια ούτε οι ίδιοι τι θα μας ξημερώσει και πώς θα πληρωθούν οι μισθοί και οι συντάξεις δίχως τη διαρκώς αναβαλλόμενη δόση των 31 δις.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η κυβέρνηση θυμίζει καράβι με σοβαρή μηχανική βλάβη παρασυρόμενο από επικίνδυνα ρεύματα, ακυβέρνητο, με τον καπετάνιο ανήμπορο στο πηδάλιο, τους αξιωματικούς στα πόστα τους, τους μούτσους στα πρόθυρα ανταρσίας και τους επιβάτες ιδιαίτερα ανήσυχους.